καλα ταξιδια και ειδικα αυτη την εποχη να γνωρισουμε την Πατριδα μας *

online διαδρομες, ταξιδια, περιηγησεις, οδοιπορικα απο τα αρχαια χρονια μεχρι τις μερες μας...με περιηγητη τον Πάνο Σ. Αϊβαλή
Η Φωτό Μου
......................................γυρίζουμε και γνωρίζουμε την πανέμορφη Ελλάδα για να μένουν και τα ευρώ στη Ελλάδα ...
...........................................................Ενθετο περιοδικό της εφημερίδας "Αρκαδικό Βήμα" *
email επικοινωνιας: kepeme@gmail.com

~~

~~
....με βάρκα την ελπίδα για μακρινά ταξίδια

Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Βαρκελώνη, μια εκτυφλωτική πόλη σε αέναη κίνηση και διαρκή μεταμόρφωση

ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ: ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΣΥΜΠΑΝ

Μια εκτυφλωτική πόλη σε αέναη κίνηση και διαρκή μεταμόρφωση σας προσκαλεί για μια περιπλάνηση στο όνειρο ανάμεσα στον καυτό ήλιο της Μεσογείου και στην ποτισμένη με αψέντι φαντασία του Gaudí.
Πολύ αγαπημένη πόλη. Για πολλούς η πιο αγαπημένη απ’ όλες. Και για μένα. Η γνωριμία κρατάει πολλά χρόνια. Πολλές επισκέψεις μεταξύ 1998 και 2004. Αλλες εποχές, εποχές αγώνων, αλληλεγγύης, κινημάτων, τότε που λέγαμε «οι άνθρωποι πάνω από τους αριθμούς» και «ένας διαφορετικός κόσμος είναι πιθανός», συνθήματα σήμερα πιο επίκαιρα από ποτέ, αλλά...
Το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης έβρισκε έναν από τους πιο δυνατούς εκφραστές του στη Βαρκελώνη με τη μεγάλη παράδοση κοινωνικών αγώνων, στην πόλη που υπήρξε «μπροστάρισσα» στο μεγάλο «πείραμα» του Λαϊκού Μετώπου και προπύργιο των Δημοκρατικών στα χρόνια του Ισπανικού Εμφυλίου.

Τότε, στην αλλαγή της χιλιετίας, η πόλη ήταν ένα παγκόσμιο «χωριό» όπου όλες οι φυλές χόρευαν στα στενά της Raval, του Barri Gòtic, του Born την pachanga των Mano Negra και του Manu Chao. Εναν απόηχο αυτής της εποχής μπορεί να αφουγκραστεί σήμερα ο επισκέπτης στο bar Mariachi, στην Carrer dels Codols, στο Barri Gòtic (Γοτθική Συνοικία). 

Παράλληλα, την ίδια εποχή, η Βαρκελώνη είχε μπει για τα καλά στον τουριστικό χάρτη. Είχαν προηγηθεί οι πολύ επιτυχημένοι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1992, που αναμόρφωσαν την πόλη και ειδικά το παραθαλάσσιο μέτωπο. Παραδόξως, αν και παραδοσιακά μεγάλο λιμάνι, μέχρι τότε η πόλη είχε γυρισμένη την πλάτη στη θάλασσα. Το κύμα της Μεσογείου έσκαγε σε φτωχογειτονιές με υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας και σε εγκαταλελειμμένα εργοστάσια.
Εντυπωσιακό θέαμα, συνδυασμός ήχου, φωτός και νερού στη «Font Màgica»

Πολλοί είναι αυτοί που αναπολούν την προ Ολυμπιακών Αγώνων εποχή - ανάμεσά τους πιθανότατα και ο εμβληματικός ντετέκτιβ Pepe Carvalho του Manuel Vázquez Montalbán - ως πιο «αυθεντική», παρ’ όλα αυτά είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1992 είχαν ευεργετική επίδραση στην εξέλιξη της πόλης.
Υποτίθεται ότι και εμείς εδώ στην Ελλάδα θα είχαμε ως πρότυπο τη Βαρκελώνη για τους αγώνες του 2004 αλλά πέρα από κάποιες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις του Santiago Calatrava που «συνδέουν» τα δύο Ολυμπιακά συγκροτήματα, nada que ver, που λένε και οι Ισπανοί («καμία σχέση»!)
Για τις παλιές αγάπες

Η οροφή του Palau Güell στη συνοικία Raval, πολύ κοντά στην ξακουστή Rambla

Επιστροφή 12 χρόνια μετά. Σαν τον παλιό εραστή που γερνάει ενώ ο χρόνος δείχνει να αδιαφορεί για την παλιά του αγαπημένη, νιώθω να ξυπνά μέσα μου η ζήλια. Κι αν η Βαρκελώνη παραμένει κούκλα, ίσως πιο κούκλα από ποτέ, εγώ της βρίσκω, ίσως και να εφευρίσκω, «κουσούρια».
Η Rambla, ένας από τους πιο διάσημους δρόμους του κόσμου
Μου φαίνεται παραδομένη στα θέλγητρα του μαζικού τουρισμού, άκρατα και άκριτα εμπορευματοποιημένη, για να μη χρησιμοποιήσω καμιά πιο βαριά έκφραση. Ορδές Βορειοαμερικανών, Βορειοευρωπαίων και Γιαπωνέζων κατακλύζουν τους δρόμους της, καταβροχθίζουν τα θαλασσινά, τα χαμόν, τα τάπας και τις παέγιες της, αγοράζουν όσο όσο τα σπίτια στο ιστορικό κέντρο (Ciutat Vella), εκτοπίζοντας τους ντόπιους σε περιφερειακές συνοικίες, όπως το Poble Sec και το Poble Nou, και τους παλιούς μετανάστες, Ανδαλουσιανούς του ’50 και του ’60 και Νοτιοαμερικανούς, Βορειοαφρικάνους και Ασιάτες του ’90 (όλους αυτούς που έδιναν στην πόλη το ιδιαίτερο «χρώμα» της) ακόμα παραπέρα. 

Παράπλευρη απώλεια: οι τιμές στα ύψη, παντού, σε διαμονή, φαγητό, καφέ ακόμα και στα εισιτήρια για τα αξιοθέατα. Θα χρειαστείτε γύρω στα 80 ευρώ για να επισκεφθείτε τα 5 σημαντικότερα κτίρια με τη σφραγίδα του Antoni Gaudí!


Το «Portico de la Lavandera», ένα τεράστιο πέτρινο «κύμα» στο Parc Güell
Αφήστε τις ατέλειωτες ουρές! Θα περιμένετε αρκετή ώρα για να φτάσετε στο γκισέ και, όταν πληρώσετε το εισιτήριο, μπορεί να σας πουν να ξαναπεράσετε σε 3, 4 ή και 5 ώρες για να μπορέσετε να μπείτε τελικά! Αν θέλετε να αποφύγετε την ταλαιπωρία, βγάλτε τα εισιτήριά σας ηλεκτρονικά ή μέσω κάποιου app για smart phones και παρακάμψτε τις ουρές. 
Περπατώντας στη Rambla 
Η Carrer del Bisbe, χαρακτηριστικό δρομάκι στη Γοτθική Συνοικία (Barri Gòtic) της πόλης
%IMAGEALT%
Οι περισσότεροι ξεκινούν τις βόλτες τους στην πόλη από την Plaça (πλατεία) de Catalunya με τα μεγάλα εμπορικά κέντρα, κλασικό σημείο συνάντησης και συγκοινωνιακό κόμβο και κατευθύνονται προς τη Rambla (από τη λέξη «ramla» που στα αραβικά σημαίνει «χείμαρρος»), έναν από τους διασημότερους δρόμους του κόσμου.
Εκεί που κάποτε κυλούσε ένας χείμαρρος έξω από τα τείχη της παλιάς πόλης σήμερα ρέει ένα ανθρώπινο ποτάμι κατακλυσμιαίων διαστάσεων. Δεκάδες καφέ, εστιατόρια, κιόσκια, εμπορικά καταστήματα, ανθοπωλεία, διεκδικούν την προσοχή των επισκεπτών από δεκάδες καλλιτέχνες δρόμου, μίμους, μουσικούς, ταχυδακτυλουργούς και ζωντανά «αγάλματα» (1 ευρώ η φωτογραφία)!
Ακόμα κι εκεί στάθηκα άτυχος. Ενα «Street Food Festival» στο κάτω μέρος της Rambla είχε εκτοπίσει προσωρινά τα ανθρώπινα «αγάλματα», αυτή την τόσο χαρακτηριστική εικόνα της πόλης. 
Τουλάχιστον ήταν εκεί που την είχα αφήσει η Boqueria (Mercat de Sant Josep), η ξακουστή αγορά της Βαρκελώνης, αυτός ο ναός της αφθονίας όπου ένα χάρτινο χωνάκι με καλαμαράκια και ένα σάντουιτς με χαμόν με «επαναφόρτισαν». Στη θέση τους ήταν ακόμα το φημισμένο θέατρο Liceu, η λυρική σκηνή της πόλης και η Plaça Reial με την αποικιοκρατική ατμόσφαιρα, τα νεοκλασικά και τους φοίνικες. 
Εκατοντάδες πλανόδιοι καλλιτέχνες κατακλύζουν τη Rambla και τη Γοτθική Συνοικία
%IMAGEALT%
Στο τέρμα της Rambla, πολύ ψηλά στο βάθρο του, ο Κολόμβος, αν και θεωρητικά θα έπρεπε να δείχνει προς τα δυτικά και τον Νέο Κόσμο, εξακολουθεί να δείχνει προς τον Νότο, ίσως γιατί «εκεί του κλήρωσε ο έρωτας το λόττο». 
Στα ανατολικά της Rambla απλώνεται η κάποτε κακόφημη συνοικία Raval όπου αξίζει να κάνετε μια στάση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (MACBA) και στο Palau Güell, ένα από τα πρώτα έργα του Gaudí, εκεί όπου αρχίζει να διαφαίνεται εν σπέρματι η μεγαλοφυΐα και το «παράλληλο σύμπαν» του μεγάλου αρχιτέκτονα. 
Στα βορειοανατολικά της Rambla απλώνεται μία από τις μεγαλύτερες, πιο καλά συντηρημένες και ομοιογενείς Γοτθικές Συνοικίες της Ευρώπης. Στον λαβύρινθο του Barri Gòtic αξίζει να χαθείτε για ώρες χωρίς σχέδιο και πρόγραμμα.
Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν αξιοθέατα που δεν πρέπει να χάσετε, ξεκινώντας από τον επιβλητικό καθεδρικό ναό και το παρακείμενο μοναστήρι, μια πραγματική όαση δροσιάς. Κάθε Κυριακή μεσημέρι, εκατοντάδες Καταλανοί συγκεντρώνονται έξω από τον Καθεδρικό για να χορέψουν τον παραδοσιακό κυκλικό χορό Sardana, διατυμπανίζοντας την «καταλανικότητά» τους, όπου «καταλανικότητα» για τους πιο εθνικιστές εξ αυτών σημαίνει και αγώνα για την ανεξαρτησία της Καταλωνίας.
Η «καρδιά» της La Pedrera

Να θυμίσω ότι η Καταλωνία είναι μία από τις Αυτόνομες Κοινότητες της Ισπανίας, με δική της τοπική Κυβέρνηση (Generalitat), που εδρεύει περίπου 100 μέτρα νότια του Καθεδρικού απέναντι από το Δημαρχείο της Βαρκελώνης.

Ενα σοκάκι δίπλα στο κτίριο της Generalitat θα σας οδηγήσει σε ένα από τα πολλά παράδοξα της πόλης, έναν ρωμαϊκό ναό εγκλωβισμένο στον φωταγωγό πολυκατοικίας.

Περνώντας τη Via Laietana, φτάνετε στην κάποτε παραθαλάσσια γειτονιά Ribera, όπου επιβάλλεται μια στάση στο κτίριο-ύμνο στον μοντερνισμό Palau de la Música Catalana (1905-1908) το «Παλάτι της Καταλανικής Μουσικής», magnum opus του διάσημου αρχιτέκτονα Lluis Domènech i Montaner.
Τα έντονα χρώματα και ο βαρύς διάκοσμός του μπορεί για κάποιους να είναι «δύσπεπτα», αλλά αποτελούν έναν θρίαμβο του συνόλου σχεδόν των διακοσμητικών τεχνών, για να μη μιλήσουμε για τους ίδιους τους τεχνίτες - μάστορες και καλλιτέχνες. 
Κατεβαίνοντας τη Via Laietana με κατεύθυνση προς τη θάλασσα, στρίψτε διαγώνια αριστερά στην Carrer de l’ Argenteria και θα φτάσετε στον εντυπωσιακό ναό Santa Maria del Mar (1329-1383) το πιο χαρακτηριστικό ίσως δείγμα καταλανικού γοτθικού ρυθμού, που αποτελεί και ένα ακόμη σύμβολο «καταλανικότητας». Βρίσκεστε πια στο Born, μία από τις πιο νεανικές και ζωντανές γειτονιές της πόλης με δεκάδες, μπαρ, καφέ και εστιατόρια. 
Στην αγκαλιά της Μεσογείου
Η καλλιτεχνική εγκατάσταση «L'estel ferit» της Rebecca Horn στην παραλία της Barceloneta

Στο τέρμα της Via Laietana, φτάνετε στο Port Vell («Παλιό Λιμάνι») και στο τμήμα της πόλης που γνώρισε τη μεγαλύτερη μεταμόρφωση λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων του 1992. Στη μέση του λιμανιού, διασχίζοντας τη γέφυρα Rambla del Mar, θα φτάσετε στο εμπορικό κέντρο Maremagnum και το ξακουστό Αquarium της πόλης.

Μπάνιο μετά μουσικής στην παραλία Sant Sebastià, στην Barceloneta
Στα ανατολικά του λιμανιού απλώνεται η γραφική συνοικία Barceloneta («Μικρή Βαρκελώνη»), γνωστή για τα εξαιρετικά εστιατόριά της που φημίζονται κυρίως για τα θαλασσινά. Η σημερινή «σικ» γειτονιά δεν θυμίζει σε τίποτα τη φτωχογειτονιά περασμένων δεκαετιών όπου ζούσαν ψαράδες, βιομηχανικοί εργάτες και Τσιγγάνοι από την Ανδαλουσία. Ακόμα και το παλιό της όνομα («Somorrostro») έχει ξεχαστεί.


H κεντρική αίθουσα του «Μεγάρου της Καταλανικής Μουσικής» («Palau de la Música Catalana»)


Ακολουθώντας την Passeig Marítim, έχετε στα δεξιά σας τις κατακλυσμένες από κόσμο παραλίες της Barceloneta και του Sant Sebastià και «σημαδεύετε» το χρυσαφένιο «Ψάρι» («Peix») του Frank Gehry στο ένα χιλιόμετρο περίπου. Πίσω από αυτό θα συναντήσετε το Ολυμπιακό λιμάνι και το Ολυμπιακό Χωριό. 

Επιστροφή στην Barceloneta και συγκεκριμένα στον πύργο του Sant Sebastià, απ’ όπου θα πάρετε το τελεφερίκ για το Montjuïc. H διαδρομή προσφέρει αξέχαστη «εναέρια» θέα στην πόλη.
Κυματιστό ταβάνι στην Casa Batlló
%IMAGEALT%
Το «Εβραϊκό βουνό» αποτελούσε πριν από τους Ολυμπιακούς ερωτική φωλίτσα για «άστεγα» ή/και «παράνομα» ζευγαράκια αλλά και στέκι ναρκομανών. Σήμερα εκτός από το Ολυμπιακό συγκρότημα με τον περίφημο «πύργο του Calatrava» φιλοξενεί μουσεία και γκαλερί, με πιο σημαντικό το Fundació Joan Miró. Θα βρείτε επίσης υπέροχους κήπους και ένα επιβλητικό κάστρο (Castell).
Στα βορειοδυτικά του λόφου θα δείτε το νεομπαρόκ κτίριο του Palau Nacional, που φιλοξενεί το Εθνικό Μουσείο Τέχνης της Καταλωνίας (Museu Nacional d’Art de Catalunya). Στα «πόδια» του βρίσκεται η Font Màgica («μαγική πηγή»), ένα σιντριβάνι όπου κάθε βράδυ εκτυλίσσεται ένα σόου τύπου «Ηχος και Φως», το οποίο με το επιπλέον στοιχείο του νερού μετατρέπεται σε πραγματικό υπερθέαμα. 
Αρχιτεκτονική πανδαισία
Κυματοειδής σκάλα στην Casa Batlló
%IMAGEALT%
Οταν η Βαρκελώνη άρχισε να ασφυκτιά εντός των τειχών της παλιάς πόλης, σχεδιάστηκε η επέκτασή της σε μια νέα γειτονιά, την Eixample. Αυτή η επέκταση συνέπεσε με τη ραγδαία οικονομική και κοινωνική άνοδο μιας νέας αστικής τάξης. Η μπουρζουαζία παντού και πάντα επιθυμεί διακαώς να μπει στο μάτι των παλαιών αριστοκρατών και το βασικό της όπλο είναι η επίδειξη του πλούτου. Ποιο πεδίο δόξης λαμπρότερο, όσον αφορά την επίδειξη, από μια εκθαμβωτική κατοικία; 
Η έκρηξη της ματαιοδοξίας των αστών συνέπεσε με το ξέσπασμα δημιουργικής φαντασίας σπουδαίων αρχιτεκτόνων, με αποτέλεσμα τον Μοντερνισμό. Στα τέλη του 19ου - αρχές του 20ού αιώνα, η Βαρκελώνη λυτρωμένη από τα «δεσμά» της παλιάς πόλης, «τρελάθηκε»!
Δεκάδες είναι τα δείγματα στην Eixample, όμως ο πιο εμβληματικός δρόμος της είναι η Passeig de Gràcia. Σε ένα μόνο τετράγωνο, ανάμεσα στις οδούς Consell de Cent και Aragó, θα συναντήσετε τρία διαφορετικά «εξωφρενικά» κτίρια, σχεδιασμένα από τους τρεις σημαντικότερους Καταλανούς αρχιτέκτονες.
Πρόκειται για την Casa Lleó Morera (1905 - αρχιτέκτων, Lluis Domènech i Montaner), την Casa Amatler (1900 - Josep Puig i Cadafalch) και την Casa Battló (1906 - Antoni Gaudí). Tο συγκεκριμένο τμήμα του δρόμου είναι γνωστό στους Ισπανούς ως «μήλον της έριδος», ένα λογοπαίγνιο που προκύπτει από τη διπλή σημασία της λέξης «manzana» στα ισπανικά («μήλο» αλλά και «οικοδομικό τετράγωνο»). 
Στο εσωτερικό της Sagrada Familia. Ενα γιγαντιαίο fractal που προκαλεί δέος
%IMAGEALT%
Σε αυτό τον άτυπο αγώνα, πρωτοτυπίας, πρωτοπορίας και παραδοξότητας, ο Gaudí με την αχαλίνωτη φαντασία και εφευρετικότητα έχει ήδη πάρει κεφάλι. Οι αντίπαλοί του προσπάθησαν να απαντήσουν, ο πρώτος με το Recinte Modernista de Sant Pau, ένα νοσοκομείο με εκπληκτικό μοντερνιστικό διάκοσμο, ο δεύτερος με την Casa de les Punxes, με τους οβελίσκους σαν καπέλα μάγισσας. 
Ομως, ο Gaudí μεγάλωσε τη διαφορά, λίγο πιο πάνω στην Passeig de Gràcia, με την Casa Milà, πιο γνωστή ως La Pedrera («το νταμάρι»). Ο,τι και να πούμε για αυτό το κτίριο θα ‘ναι λίγο. Είναι ο ορισμός του «πρέπει να το δεις για να το πιστέψεις», ειδικά η στέγη του, που μοιάζει να βγήκε από τον «Πόλεμο των Αστρων», όμως πολλές δεκαετίες πριν απ’ αυτόν. 
Το ημιτελές αριστούργημα
Αν κάποιοι αμφισβητούν ακόμα την πρωτοκαθεδρία του Gaudí, ίσως αρκεί να αναφέρουμε ότι 7 από τα έργα του αποτελούν Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Κι αν κάποιος ακόμα αμφιβάλλει, τον παίρνουμε από το χεράκι και τον πάμε στη Sagrada Familia, το αδιαφιλονίκητο «σήμα κατατεθέν» της Βαρκελώνης, όπου βάζουμε τελεία και παύλα!
Το ημιτελές αριστούργημα, «υπό κατασκευή» εδώ και 134 χρόνια (και Κύριος οίδε για πόσα ακόμα) μπορεί να περιγραφεί με μία μόνο λέξη: ΔΕΟΣ! Εδώ βλέπουμε συμπυκνωμένη τη φιλοσοφία του. Βλέπουμε τον ίδιο τον Gaudí, τον πιστό καθολικό και τον εθνικιστή Καταλανό.
Η αριστουργηματική, ημιτελής Sagrada Familia αποτελεί το αδιαφιλονίκητο «σήμα- κατατεθέν» της Βαρκελώνης


Τον μεγάλο αρχιτέκτονα που απεχθανόταν τις ευθείες γραμμές, γιατί «δεν υπάρχουν στη φύση»! Τον άνθρωπο που πήρε σκληρά, «άτεγκτα» υλικά και τους έδωσε ελαστικότητα και πλαστικότητα. Το «παράλληλο σύμπαν» του μοιάζει με τον ρευστό κόσμο των ονείρων, που μερικές φορές μπορεί να γίνονται εφιάλτες.
Αυτόν τον ρευστό κόσμο, αυτή την αίσθηση ότι επιπλέω σε ένα σουρεαλιστικό, σχεδόν άυλο σκηνικό θα πάρω μαζί μου για πολλοστή φορά! Μαζί με μια παρέα παλιών, αγαπημένων φίλων σ’ ένα μπαράκι του Poble Sec που μου θύμισαν ότι «τίποτα δεν πάει χαμένο στη χαμένη σου ζωή». Οσο για τη Βαρκελώνη; Ναι, υπήρξε «άπιστη», αλλά  (αν με θέλει πίσω) τη συγχωρώ!
Πηγή: thetravelbook.gr

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Μεσολόγγι, Ιερά πόλις του Έθνους

Εξοχικό καφενεδάκι - Μεσολόγγι, παλιά φωτογραφία

Μεσολόγγι, Ιερά πόλις του Έθνους 

Πόλη της δυτικής Στερεάς Ελλάδας, πρωτεύουσα του νομού Αιτωλίας και Ακαρνανίας, έδρα του ομώνυμου δήμου. Κάτοικοι 12.225 (2001). Βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νομού, στο άκρο της ομώνυμης λιμνοθάλασσα που σχηματίζεται μεταξύ των ορέων Αρακύνθου και Βαράσοβας, σε απόσταση 248 χλμ. δυτικά της Αθήνας.
Η ιστορική αυτή πόλη διαθέτει πολλά αξιοθέατα που σχετίζονται με τη γνωστή έξοδο των αγωνιστών του 1826, όπως το τείχος, η Πύλη της εξόδου, τα μνημεία των Φιλελλήνων και το Ηρώον. Στο μουσείο της πόλης που στεγάζεται στο Δημαρχείο, υπάρχει αξιόλογο υλικό της επανάστασης του 1821, καθώς και πολλά χειρόγραφα του λόρδου Βύρωνος - του οποίου σώζονται και τα ερείπια του σπιτιού του. 
Στο βορειοανατολικό τμήμα της πόλης σε έκταση 14 στρεμμάτων, βρίσκεται ο Κήπος των Ηρώων, όπου υπάρχουν οι προτομές και τα μνημεία των πρωτεργατών του επικού αγώνα του Μεσολογγίου, κατά την Επανάσταση. Στο μέσο του Ηρώου υψώνεται ο Τύμβος, στον οποίο αποτέθηκαν τα οστά των πεσόντων κατά την Έξοδο με απόφαση (1829) του Καποδίστρια. 
Ομορφότερο ίσως των αξιοθεάτων της πόλης είναι η λιμνοθάλασσα με τα ιχθυοτροφεία της. Σε μικρή απόσταση από αυτήν βρίσκονται τα κατάλοιπα ενός ιερού ναού της Αρτέμιδαος Λαφρίας, του 4ου έως 7ου π.Χ. αιώνα. 
Το Μεσολόγγι είναι τόπος καταγωγής πέντε Ελλήνων πρωθυπουργών: Σπύρος Τρικούπης, Ζην Βάλβης, Δημ. Βάλβης, Επαμ. Δεληγιώργη. Χαρ. Τρικούπη καθώς και τω ποιητών: Κ. Παλαάς, Γ. Δροσίνης, Μ. Μαλακάσης, Αντ. Τραυλαντώνη κ.ά.
Το Μεσολόγγι απελευθερώθηκε το 1829 και μετά την απομάκρυνση των 600 Τούρκων που παρέμεναν στην πόλη, άρχισαν να επανέρχονται οι Μεσολογγίτες που είχαν σωθεί και είχαν καταφύγει στην Πελοπόννησο και αλλού. Η θέση του Μεσολογγίου στην είσοδο του Πατραϊκού Κόλπου, η ναυτική παράδοση της πόλης και οι αλυκές, συνετέλεσαν στην οικονομική και πληθυσμική ανάπτυξη του κατά τον 19ο αιώνα. Το 1856 υπήρχαν εννέα πλοία ναυπηγημένα στο Μεσολόγγι που ο πληθυσμός του έφτασε από 6.000 το 1853 τις 12.000 το 1889.
Στο Μεσολόγγι, κατά το απελευθερωτικό κίνημα του 1854 (στη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου) σχηματίστηκε από εθελοντές το "Επτανησιακόν Σώμα" από 717 άνδρες που εξοπλίστηκαν από τον φρούραρχο Π. Κουρκουμέλη. 
Επίσης η πόλη υπήρξε ένα από τα κέντρα της αντιοθωνικής εξέγερσης υπό την ηγεσία του Θεοδ. Γρίβα, που μπήκε στην πόλη στις 7 Οκτωβρίου επικεφαλής 7.500 ανδρών. Το 1937 το Μεσολόγγι αναγνωρίστηκε ως "Ιερά πόλις" και η Κυριακή των Βαίων ορίστηκε ως επέτειιος της εξόδου.

Κυριακή, 8 Ιανουαρίου 2017

Τρίτη, 29 Νοεμβρίου 2016

Στην Κούβα όλοι διαβάζουν με τις ώρες εφημερίδες και βιβλία.


H υποχρεωτική δωρεάν παιδεία και εκπαίδευση έχει περιορίσει σημαντικά τον αναλφαβητισμό στην Κούβα. Όλοι διαβάζουν με τις ώρες εφημερίδες και βιβλία.



Σάββατο, 22 Οκτωβρίου 2016

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΤΙΡΑΝΑ Του Κώστα Ζυρίνη

   ΑΛΒΑΝΙΑ  2ο   

Ρ

Ραδιοφωνικές μνήμες της δεκαετίας του ΄70. «Εμπρός της Γης οι κολασμένοι, της πείνας σκλάβοι εμπρός εμπρός …» Κι αμέσως μετά, η ίδια πάντα στιβαρή γυναικεία φωνή: «Εδώ Τίρανα. Ακούτε την ελληνική εκπομπή του σταθμού μας. Ακολουθούν οι ειδήσεις από τη Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας και τον υπόλοιπο κόσμο. Σήμερα το πρωί ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα επισκέφτηκε μια αγροτική μονάδα και …». Πώς μου ήρθε τώρα αυτό, σαράντα χρόνια μετά, σουλατσάροντας στο κέντρο των Τιράνων;


Του Κώστα Ζυρίνη (*)

Το ταξίδι στην Αλβανία πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο Οκτώβρη-Νοέμβρη 2014


Αναχωρούμε από το Αργυρόκαστρο, μετά από ένα πολύ γερό πρωινό στο “Οτέλ Κοτόνι”, και οδεύουμε προς Τεπελένι.
Το Τεπελένι του τραγουδιού και της ιστορικής εφόδου για να απωθήσουμε, οι πρόγονοί μας εννοώ, τα στρατά του Μουσολίνι το 'Σαράντα...

Το Τεπελένι απέχει από το Αργυρόκαστρο γύρω στα τριανταπέντε χιλιόμετρα.

Θα σταθούμε, ίσα για μία φωτογραφία  του ξαπλωτού Αλή Πασά. Του αγάλματός του, δηλαδή. Εντυπωσιακό οφείλω να πω.


Δίπλα ακριβώς από το άγαλμα εδράζεται, ένα πολύ συμπαθητικό καφέ, με μπαλκονάκι πάνω από το ποτάμι. Σιγά μη χάσουμε την ευκαιρία. Πάμε για έναν ακόμη εσπρέσο.
Μετά από τα εσπρέσο (εβδομήντα λεπτά του ευρώ και τα δύο, θα το λέω συνέχεια), ξαναμπαίνουμε στην κεντρική οδική αρτηρία. Πολύ καλή μέχρι το Φέρι.
Σε πρώτη ματιά το Φέρι είναι μια απολύτως αδιάφορη βιομηχανική πόλη. Θα στρίψουμε δεξιά, ανατολικά, για να πάρουμε έναν δευτερεύοντα  δρόμο ο οποίος, κατά τον χάρτη, οδηγεί στο σημερινό μας στόχο, το Μπεράτι.

Εδώ όμως τελειώνει και το ξεκούραστο κομμάτι του οδικού ταξιδιού.

Μέχρι το Μπεράτι, ο επιλεγόμενος «δρόμος» είναι μια ξεχαρβαλωμένη άσφαλτος που δύσκολα θα βγάζαμε χωρίς το ηρωικό τέσσερα επί τέσσερα εικοσιπεντάχρονο Σαμουράι μας.
Απορώ πώς την διατρέχουν οι Αλβανοί με συμβατικά αυτοκίνητα.

Μάλλον τα διαλύουν.


Και μιας και λέμε για αυτοκίνητα, υπόψη ότι το “εθνικό” όχημα της Αλβανίας είναι η μερσεντές. Μιλάμε για κανονική λατρεία, αντίστοιχη με αυτή των νεοελλήνων προς τις μπεεμβε. Δεν το πιστεύεις, ε; Κι όμως...

Ολόκληρη η Αλβανία είναι μια κινούμενη υπαίθρια έκθεση με τα άπαντα της μερσεντές. Από γερασμένα, σχεδόν ρετρό μοντέλα, μέχρι τις τελευταίες απαστράπτουσες δημιουργίες της εν λόγω γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Γούστα είναι αυτά …

ΜΠΕΡΑΤΙ
 Η είσοδος στο Μπεράτι είναι σαν κακοχρονονάχει.

Λες για να κάνει εντονότερο το σοκ της ομορφιάς όταν σου αποκαλύπτεται απότομα η παλιά πόλη.

Ο ποταμός Οσούμι χωρίζει το Μανγκαλέμ, την σημαντικότερη μουσουλμανική συνοικία του παλιού Μπεράτι, από την Γκορίτσα ακριβώς απέναντι, όπου συγκεντρώθηκε παλιότερα το χριστιανικό στοιχείο.


Πρώτη μας δουλειά, η εύρεση καταλύματος. Αυτό που τελικά επιλέγουμε, το έχει ένας Αλβανός που μιλάει καλούτσικα την ελληνική.

Έχει σπουδάσει, λέει, μηχανικός αυτοκινήτων στη Θεσσαλονίκη αλλά το πτυχίο δεν του χρειάστηκε ποτέ γιατί αυτό που τελικά μετράει είναι το “ή είσαι μάστορης ή δεν είσαι”.

“Τον ξενώνα”, θα μας πει, “τον έχω ανοίξει εδώ και τρεις μήνες”. Πρόκειται για ένα τέλεια αναστηλωμένο πέτρινο αρχοντικό. Με χαγιάτια, με εκπληκτικές στέγες... τι να λέμε τώρα!

Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής όπου περιφέρουμε τώρα τα βήματά μας ανήκανε, λέει, στο ελληνικό φύλο των Δεξάρων.

Η δε σημερινή πόλη καταλαμβάνει τη θέση της παλιάς Αντιπάτρειας με πιθανό ιδρυτή τον Κάσσανδρο, αν και όλοι οι ιστορικοί δεν παίρνουν όρκο γι αυτό.

Συμφωνούν ωστόσο ότι η πτώση της στα χέρια των Ρωμαίων συντελέστηκε το έτος διακόσια πριν τη χρονολογία μας.


Αργότερα η πόλη εντάχτηκε στη βυζαντινή αυτοκρατορία με την ονομασία Πουλχεριόπολις, η οποία όμως δεν άρεσε στους Βούλγαρους που την κατέλαβαν τον ένατο αιώνα, κι έτσι την μετονόμασαν σε Μπέλγκραντ (δηλαδή Άσπρούπολη).
Όσο για το όνομα Μπεράτι, αυτό της δόθηκε από τους Οθωμανούς στην κυριαρχία των οποίων πέρασε το Χίλια Τετρακόσια Δεκαεπτά. Ονοματολόγιο τέλος. Ουφ!

Περιφερόμαστε για ώρες στα σοκάκια της παλιάς πόλης φωτογραφίζοντας ενθουσιωδώς με ρυθμό πολυβόλου.


Όπως το Αργυρόκαστρο, έτσι και το Μπεράτι άνθισε τους Δέκατο Έβδομο και Δέκατο Όγδοο αιώνες, κατά τη διάρκεια των οποίων είκοσι δύο εν δράσει συντεχνίες τεχνιτών – βυρσοδέψες, τσαγκάρηδες, αργυροχόοι, μεταξουργοί και άλλοι – προίκισαν την πόλη με ανεπανάληπτης ομορφιάς αρχοντικά.

Η άνοδος στο Κάστρο είναι μια ψυχοβγαλτική ανωφέρεια. Αν μη τι άλλο, ως τεστ αντοχής, η Ισαβέλλα  μου βάζει άριστα. Κάτι είναι κι αυτό! Αλλά κι αυτή δεν πάει πίσω. Και να κουραστεί, όμως, είναι τόσο πεισματάρα που δεν θα πει κιχ. 

Το Κάστρο έχει την ιδιομορφία ότι κατοικείται ακόμα και σήμερα.

Μετά την πυρπόλησή του από τους Ρωμαίους κατά την κατάληψη της πόλης, τα τείχη του ενισχύθηκαν ή και ξαναχτίστηκαν τρεις φορές τη βυζαντινή περίοδο.

Μέσα στα τείχη του επιβιώνουν κτίρια και εκκλησίες, κυρίως του δέκατου τρίτου αιώνα, ενώ  υπάρχει κι ένα ολόκληρο χωριό με σπίτια, μαγαζιά, σουβενιράδικα, κάποιες ταβέρνες.

Σε μία απ αυτές, όπου θα σταθούμε για αναψυκτικό θα συναντήσουμε κι έναν Έλληνα.   Έρχεται, λέει, αδιαλείπτως στη Αλβανία από το ογδόντα έξι. 

Δεν πολυκαταλάβαμε το γιατί. Μάλλον για μπίζνες πρόκειται.
Έχει μάλιστα αγοράσει και σπίτι στο Μπεράτι γιατί, λέει, του θυμίζει Ελλάδα και, συγκεκριμένα, την Ήπειρο όπως ήταν κάποτε.

Γυρίζουμε στο κατάλυμά μας, όπου, ο ξενοδόχος  μας κερνά  ένα τσίπουρο. Μ' αυτήν την ευκαιρία θα πιάσουμε κουβέντα για να διαπιστώσουμε ότι αντιμετωπίζει την περίοδο του Ενβέρ μ’ έναν, ας πούμε, ιδιόμορφο προσωπικό συγκριτισμό.

Ήταν ή όχι ανελεύθερο το καθεστώς; 

“Ήταν αυταρχικό”, λέει, “αλλά ως προς αυτό καλά έκανε ο Χότζα. Μόνο έτσι κυβερνάς αποτελεσματικά. Αλλού ήταν το πρόβλημα”.




Και πού ήταν το πρόβλημα, εφόσον κατ’ αυτόν η ανελευθερία δεν θεωρείται τέτοιο;

«Στα στρατιωτικά έργα. Του Ενβέρ του είχε κολλήσει ότι θα γίνει ξένη εισβολή και γέμισε την Αλβανία με μπούνκερ και στρατά. Πεταμένα λεφτά.
Και στη διαχείριση της αγροτικής οικονομίας έγιναν λάθη, κακοί υπολογισμοί στην αναπαραγωγή δυνατότητα των ζώων με αποτέλεσμα να σφαχτούν υπερβολικά πολλά στην αρχή και να σημειωθεί έλλειψη κρέατος για ένα μεγάλο διάστημα».

Μα δεν ήταν και λίγα τα θετικά, πάντα σύμφωνα με τον ξενοδόχο.
«Το Μπεράτι, για παράδειγμα είχε αναπτύξει σημαντικά την υφαντουργία κι έκανε εξαγωγές στην Γιουγκοσλαβία, στη Ρουμανία, ακόμα και στην Κούβα.
Μα το πιο σημαντικό είναι ότι επί Χότζα υπήρχε γιατρός για όλους, σχολείο για όλους.
Εγώ, αν μορφώθηκα, το χρωστάω αποκλειστικά  στα σχολεία εκείνης της περιόδου. Σήμερα δεν υπάρχει παιδεία στη χώρα. Είναι όλα διαλυμένα…».




ΤΙΡΑΝΑ
Ραδιοφωνικές μνήμες της δεκαετίας του ΄70.

Πρώτα η υπόκρουση της Διεθνούς: Εμπρός της Γης οι κολασμένοι, της πείνας σκλάβοι εμπρός εμπρός …

Κι αμέσως μετά, η ίδια πάντα στιβαρή γυναικεία φωνή:

«Εδώ Τίρανα. Ακούτε την ελληνική εκπομπή του σταθμού μας.

Ακολουθούν οι ειδήσεις από τη Λαϊκή Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας και τον υπόλοιπο κόσμο. Σήμερα το πρωί ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα επισκέφτηκε μια αγροτική μονάδα και το εργοστάσιο υφαντουργίας…».
Πώς μου ήρθε τώρα αυτό;
 


Έχουμε φτάσει στα Τίρανα. Μετά από μια μάλλον εύκολη διαδρομή από το Μπεράτι, έχουμε καταλύσει σ' ένα ξενοδοχείο ονόματι “Βίλα ε Άρτε”, στις παρυφές της πλατείας Σκεντερμπέη, πολύ κοντά στο κέντρο της πόλης.

Η κοπελίτσα της ρεσεψιόν μιλά άψογα τα ελληνικά αφού έχει ζήσει όλη της τη ζωή στην Ελλάδα κι έχει γυρίσει πρόσφατα, αρραβωνιασμένη με τον Αλβανό της καρδιάς της που γνώρισε στη Σαντορίνη.




Πίνουμε επί τόπου τον πρώτο μας καφέ στην αυλή του ξενοδοχείου, για να ξεχυθούμε στη συνέχεια να γνωρίσουμε την πρωτεύουσα του Ενβερ, του πάλαι ποτέ “παραδείγματος και θάρρους” του σοσιαλισμού. 


Η πλατεία Σκεντερμπέη συγκεντρώνει πολλά από τα αξιοθέατα των Τιράνων. Και πρώτα απ’ όλα το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το οποίο όμως μας έλαχε κλειστό λόγω εργασιών ανακαίνισης.Ας είναι. Φωτογραφίζω τουλάχιστον το πατριωτικό ψηφιδωτό πάνω από την κεντρική είσοδο, να ’χω να θυμάμαι.

Από την άλλη πλευρά της πλατείας το “Τίρανα Ιντερνάσιοναλ Οτέλ” καμαρώνει ως το “χάι” ξενοδοχείο της πόλης.

Χτίστηκε το 1979 στο ανάλογο αρχιτεκτονικό ύφος της εποχής, έχοντας στο μεταξύ περάσει όλα τα αναγκαία λίφτινγκ ώστε να λάβει τελικά το πολυπόθητο τετράστερο παράσημο-διαβατήριο για μια διεθνή καριέρα.  




Λίγο πιο πέρα, το σταλινικών προδιαγραφών κτήριο της Όπερας
Ωραίο δεν το λες, ούτε όμως κι άσχημο.
Κι άμα σου πω ότι μέχρι το 1953 που οικοδομήθηκε δεν υπήρχε στην Αλβανία στέγη για τις τέχνες ούτε για δείγμα, μπορεί τελικά να το δεις ακόμα και με συμπάθεια.
Το έφιππο άγαλμα του Σκεντερμπέη στο κέντρο της πλατείας, το οποίο αντικατέστησε ένα όρθιο του Στάλιν που έστεκε παλαιότερα στην ίδια ακριβώς θέση, αποτελεί, εννοείται, βασική ατραξιόν.

Με πρώτους και καλύτερους «φαν» τους Αλβανούς της επαρχίας που φωτογραφίζουν ο ένας τον άλλον κάτω από το άγαλμα του εθνικού τους ήρωα.
- Γουερ αρ γιου φρομ;
- Από την Ελλάδα.
- Ω, Έλληνες! Καλώς ήρτατε Αλμπανία! Κι εγκώ ντουλέψει παλιά Ηγκουμενίτσα. Τώρα όμως με κρίση φινίτο.

Είναι τρεις νεαροί παρέα, όλοι από το Τεπελένι κι έχουν έρθει στα Τίρανα για πρώτη φορά στη ζωή τους.

- Εσύ βγκάλει φωτό τρεις μαζί με κινητό μου; 
- Να σας βγάλω. Γιατί όχι;
Και η κυριούλα με τα άσπρα μαλλιά που έχει πιάσει κουβέντα με την Ισαβέλλα θέλει φωτογραφία.
Εφτά χρόνια καθάριζε σκάλες πολυκατοικιών στη Κυψέλη πριν αναγκαστεί κι αυτή να τα βροντήξει για να επιστρέψει στα πάτρια.
«Να’ναι καλά η Ελλάδα, φάγαμε ψωμί εκεί», λέει, «αλλά δυστυχώς τώρα πια …»

Συνεχίζουμε το σουλάτσο.
Στο τζαμί Ετέμ Μπέη.
Στον Πύργο του Ρολογιού.
Στα πέριξ της πλατείας κυβερνητικά κτίρια με την ιταλόστροφη αρχιτεκτονική.
Παντού κόσμος φιλικός, πρόθυμος να βοηθήσει. Ή έστω να προσπαθήσει. 
«Προς τα πού πάμε για τον Λάνα;»
Στην τέταρτη απόπειρα πέσαμε σε ελληνομαθή.




Ήδη οι τρεις προηγούμενοι μας είχαν δείξει την κατεύθυνση, ένας στ’ αγγλικά, ο άλλος στα γερμανικά, και δυο κοπελίτσες στα ιταλικά, εγώ όμως επέμενα χάριν του παιχνιδιού. Αλλά και της στατιστικής.
Εδώ στα Τίρανα, τα ελληνικά είναι σαφώς λιγότερο διαδεδομένα απ’ ο,τι πιο νότια, ωστόσο με λίγη επιμονή πάντα θα βρεις κάποιον να τα μιλάει.
Μα ακόμα πιο αξιοσημείωτη είναι η γενικότερη γλωσσομάθεια των Αλβανών. Μεγάλο σχολείο η μετανάστευση…


 Ο ποταμός Λάνα που διασχίζει τα Τίρανα έχει λιγότερο νερό κι από τον Κηφισό.
Κατά μήκος του συναντάς πολυκατοικίες κάθε είδους και ηλικίας.
Πολλές προσόψεις διατηρούν δε το, έστω και κάπως ξεθωριασμένο, πολύχρωμο λίφτινγκ της εποχής της δημαρχίας του σημερινού Αλβανού πρωθυπουργό Έντι Ράμα.






Ένας αισθητικός αχταρμάς που δεν στερείται όμως φωτογραφικού ενδιαφέροντος.  Ειδικά για εραστές του παράδοξου όπως ο υπογράφων.


Η Γέφυρα των Βυρσοδεψών επιβάλλεται για μια παρατεταμένη στάση. Όχι μόνο γιατί είναι πανέμορφη, αλλά και γιατί έχουμε ξεποδαριαστεί. Νισάφι!

Εγώ διαμαρτυρήθηκα για λίγη ξεκούραση, αλλά εγώ είμαι εκείνος που σηκώνεται πρώτος για να συνεχίσουμε.
Κοιτάζοντας απέναντι, το ένστικτό μου λέει ότι πίσω από την βιτρίνα των, ας πούμε, χαρούμενων και αναβαθμισμένων προσόψεων κρύβεται ένας άλλος κόσμος, λιγότερο ορατός μα και πιο αληθινός, και σκοπεύω ν’ ανακαλύψω αν είναι όντως έτσι.



Είναι όντως έτσι. Έχουμε χωθεί σ’ ένα δαίδαλο από σοκάκια, σε μια φτωχογειτονιά απ’ αυτές που κανένας «καθωσπρέπει» τουρίστας δεν θα πατήσει ποτέ το πόδι του. Ούτε και κανένας «καθωσπρέπει» γενικώς. Άμα έχεις μάθει να φοβάσαι, ταυτίζοντας αυτόματα τη φτώχεια με την εγκληματικότητα, δεν έρχεσαι σε τέτοια μέρη.



Και όμως, σ’ αυτό ακριβώς το παρηκμασμένο σκηνικό των πολυκατοικιών “σοσιαλιστικού” τύπου, σ’ αυτά τα «μπλοκ» της ανέχειας, με την υγρασία στους τοίχους, τα χιλιάδες καλώδια,  το δάσος από δορυφορικές αντένες, και τις άπειρες μπουγάδες είναι που θα συναντήσουμε και τη μεγαλύτερη εγκαρδιότητα.

Που θα εισπράξουμε τα περισσότερα καλωσορίσματα.
Που θ’ ανταλλάξουμε τους πιο ζεστούς χαιρετισμούς.
“Καλημέρα”, “καλησπέρα”, “τι κάνεις;” Δεν υπάρχει άνθρωπος εδώ που να μη γνωρίζει τουλάχιστον αυτές τις ελληνικές εκφράσεις.



Επιστροφή  στο ξενοδοχείο για λίγη ξεκούραση και ξανά έξοδο κατά τις εφτά για το βασικό γεύμα του εικοσιτετραώρου. Η Ισαβέλλα έχει τσεκάρει, λέει, το σωστό εστιατόριο δέκα λεπτά με τα πόδια από το ξενοδοχείο. Για να δούμε.



Το εν λόγω εστιατόριο στεγάζεται σ’ ένα παλιό αρχοντικό. Βαριά ξύλινα έπιπλα, γκραβούρες στους τοίχους, αριστοκρατικό σε κάθε του λεπτομέρεια και απίστευτα ατμοσφαιρικό. Ρε συ Ισαβέλλα πού ήρθαμε; Θα πληρώσουμε τα κέρατα μας!

Μην ανησυχείς καθόλου, λέει, κι αρχίζει και παραγγέλνει. Κοτόπουλο με κουκουνάρι, ψητά λαχανικά και ταβ κοσί (παραδοσιακό αλβανικό πιάτο με αρνί και γιαούρτι). Το ένα έδεσμα καλύτερο απ’ τ’ άλλο, κι όλα μαζί να σου τρέχουν τα σάλια. Συνοδεία κόκκινου κρασιού, εννοείται. Και με γλυκάκι για κλείσιμο, ευγενική χορηγία του καταστήματος. Κι ο λογαριασμός στο τέλος… δεκατέσσερα ευρώ! Μήπως να πεταγόμαστε από την Αθήνα στα Τίρανα για φαγητό μια-δυο φορές τη βδομάδα;


__________
Στο μέλλον θα υπάρξουν και άλλες αναρτήσεις για την Αλβανία, στη διαδρομή Ελμπασάν-Ωχρίδα-Πρέσπα-Κορυτσά-Πρεμεντή